Bölgesel prim, LME fiyatının üzerine eklenen, bölgeye özgü arz, nakliye ve tarife farkıdır. Avrupa primi Ekim 2026 itibarıyla Şubat sonuna göre yaklaşık iki katında; ABD'de ithalat tarifesi nedeniyle prim çok daha yüksektir.
Prim nedir?
LME fiyatı dünyada tek bir referanstır. Ama metalin Rotterdam'da, Chicago'da ya da Japonya'da teslimi aynı maliyete gelmez. Aradaki fark primdir: LME nakit fiyatının üzerine, fiziksel teslimin bölgesel maliyeti eklenir. Prim; nakliyeyi, sigortayı, ithalat vergisini ve o bölgede metale ne kadar ihtiyaç olduğunu yansıtır.
Neden değişir?
Prim üç şeyle hareket eder:
- Arz sıkışıklığı. Bölgeye gelen metal azalırsa alıcılar fazla ödemeye razı olur.
- Nakliye ve rota. Gemi rotası kapanır ya da uzarsa teslim pahalanır.
- Tarife ve vergi. İthalat tarifesi doğrudan primin içine girer.
Prim LME'den bağımsız hareket edebilir. LME gerilerken prim yükselebilir.
Avrupa primi
Reuters sütununa göre (14 Ekim 2026, Mining Weekly üzerinden) Avrupa'daki vergili teslim primi Şubat sonundaki düzeyin yaklaşık iki katı. Bunun arkasında Körfez'deki üretim kaybı ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksamalar var; Argus'a göre Körfez üretiminin çoğu bu boğaz üzerinden Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'ya gider. Aynı sütun, Asya'da primlerin Haziran zirvesinden gerilediğini de belirtiyor. Yani prim bölgeye göre farklı yönde hareket edebilir.
Bu yazı mutlak prim rakamı vermez; rakamlar hızla eskir. Yalnız oran ve tarih verilir.
ABD primi
ABD'de prim, aynı sütuna göre diğer bölgelerden çok daha yüksektir. Kaynak, bunun önemli bölümünün ABD'nin ithalata uyguladığı yüzde 50 tarifeden geldiğini belirtir. Tarife değişirse prim de değişir.
Teklif üzerine etkisi
Türkiye'den alım yapan biri için prim iki yoldan işler: yerel metal fiyatı Avrupa primini izler; ihraç eden müşteri için de hedef bölgenin primi rekabeti etkiler. Teklifte prim, metal değerinin içinde yer alır ve ayrı bir "zam" olarak görünmeyebilir. Bu yüzden teklifler arasında karşılaştırma yaparken aynı tarih ve aynı ölçü şartlarını kullanın.
Fiyatın tamamı için fiyat yazısına, alüminyumun temelleri için alüminyum nedir yazısına bakın.
Primi nasıl takip edersiniz?
Prim, fiyat raporlama kuruluşlarının günlük ya da haftalık değerlendirmeleriyle ve borsa türevleriyle izlenir. Bölgeye göre isim değişir: Avrupa için vergili ve vergisiz teslim primi ayrı izlenir; Japonya'da çeyreklik görüşmelerle belirlenir. Karşılaştırma yaparken "hangi bölge, vergili mi vergisiz mi, hangi tarih" üçlüsünü aynı tutun.
Prim hareketini tek başına bir sinyal gibi okumayın. Prim; arz sıkışıklığını, nakliyeyi ve tarife kararlarını birlikte yansıtır. Tarife değişikliği gibi tek bir haber, LME değişmeden primi oynatabilir. Bu yüzden piyasa verisini bir yönlendirme olarak alın, kesin tahmin olarak değil.
Basit bir örnek (rakamsız)
Aynı gün LME nakit fiyatı iki alıcı için de aynı olsun. Birinci alıcı arzın bol olduğu bir bölgede, ikincisi arzın kıt ve tarifeli olduğu bir bölgede metal alıyor. İkinci alıcı LME fiyatına ek olarak daha yüksek prim öder. Yani iki alıcının ödediği toplam, aynı referansa rağmen farklıdır. Prim, fiyatın "nerede" sorusuna verdiği cevaptır; LME ise "ne zaman" sorusuna.
Teklifte prim nasıl görünür?
Teklif, metal değerini ve bölgesel primi ayrı kalemler olarak göstermeyebilir; bazı tedarikçiler toplam fiyat verir. Alıcı, toplam fiyatın hangi bileşenleri içerdiğini sormalıdır. İki teklifi doğru karşılaştırmanın yolu budur.
Kaynak notu
Reuters'ın 14 Ekim 2026 tarihli yorumuna göre Avrupa primi, Şubat sonundaki düzeyine göre yaklaşık iki katına çıktı. Argus, 7 Nisan 2026 tarihli analizinde Körfez üretiminin küresel tedarikte önemli bir yer tuttuğunu ve bu nedenle primlerin yükseldiğini belirtti. Mutlak prim değerleri bu yazıda verilmez; güncel değer için teklif isteyin.
Sık sorulan sorular
Prim sabit mi?
Hayır. Prim günlük ve haftalık hareket eder, bölgeden bölgeye değişir. Bazı bölgelerde üç aylık ya da yıllık anlaşmalarla belirlenir.
Prim fiyata dahil mi?
Teklifte metal değerinin içindedir. Ayrı bir kalem olarak gösterilmesi gerekiyorsa teklif talebinde belirtin.
Prim için hangi kaynak?
Fiyat raporlama kuruluşları ve borsa türevleri primi yayımlar. Bu yazıdaki oranlar için kaynak: Reuters, 14 Ekim 2026. Güncel kaynaklar veri notlarında listelenir.