Düşük karbonlu alüminyum, üretim sırasında birim ürün başına doğrudan emisyonu düşük olan alüminyumdur. Ölçüm, ton CO2e cinsinden tesis bazında yapılır. Ürünün karbon değeri tedarikçinin belgesiyle izlenmelidir.
Tanım
"Düşük karbonlu" yasal ya da standart tek bir eşiği olan bir terim değildir. Pazarlamada farklı anlamlarda kullanılır. Bu rehberdeki tanım, CBAM terminolojisine dayanır: ürünün üretimi sırasında ortaya çıkan, ton ürün başına karbondioksit eşdeğeri (CO2e) emisyon.
Birincil alüminyumda emisyonun büyük payı iki yerden gelir: eritmede tüketilen elektrik ve elektrolizin kendisi. Hurdadan üretilen ikincil alüminyumun emisyonu genellikle çok daha düşüktür; bunu geri dönüştürülmüş alüminyum yazısında anlattık.
Ölçüm birimi
Birim, ton ürün başına ton CO2e'dir (t CO2e/t). Ölçüm tesise özeldir: aynı alaşım iki farklı tesiste farklı değer taşıyabilir. Kıyaslamak için ölçüm sınırının (hangi kaynakların dahil olduğu) aynı olması gerekir. Sınır farkı olan iki rakamı karşılaştırmak yanıltır.
CBAM ile ilişkisi
AB Komisyonu'nun CBAM rehberi 5e'ye göre alüminyumda yalnız doğrudan emisyon hesaba katılır. Elektrik emisyonu bu hesabın dışında kalır. Bu nedenle bir üreticinin "yeşil elektrikle üretiyorum" beyanı ile CBAM'da beyan edilen doğrudan emisyon aynı şey olmayabilir. CBAM'ın genel çerçevesi için CBAM yazısına bakın.
Belge
Karbon değeri iddiası belgelenmelidir. Tedarikçiden şunları isteyin:
- Tesis ve üretim yöntemi (birincil, ikincil, karışık)
- Ürün başına emisyon değeri ve ölçüm sınırı
- Hurda oranı ve hurdanın türü
- Değerlendirmeyi yapan taraf (üretici beyanı ya da bağımsız doğrulama)
Belgesiz iddia, pazarlama sözüdür.
Sınırlar
Karbon değeri kalite (alaşım) ya da temper değerinden bağımsızdır. 6061-T6 için mekanik değerler 6061 sayfasında yer alır; karbon değeri ise tesise ve üretim yoluna göre değişir. Düşük karbonlu ürün her zaman daha hafif ya da daha dayanıklı demek de değildir.
Hangi ürün için karbon belgesi istediğinizi teklif talebinizde belirtin; mevcut üretici belgeleriyle eşleşip eşleşmediğini birlikte kontrol edelim.
Satın alırken sorulacak sorular
Tedarikçiye şunları sorarsanız iddiayı test edersiniz:
- Değer birincil metale mi, hurdalı karışıma mı ait?
- Hangi tesisin değeri? Parti bazında mı, yıllık ortalama mı?
- Ölçüm sınırı nedir (yalnız doğrudan emisyon mu, elektrik dahil mi)?
- Değer bağımsız biçimde doğrulandı mı?
Bu soruların yanıtı, iki farklı "düşük karbonlu" ürünü karşılaştırmanın tek yoludur. Rakam tek başına yetmez; rakamın nasıl çıktığı da aynı derecede önemlidir. Ayrıca düşük karbon talebi, tedarik süresini ve kalite-ölçü seçeneklerini daraltabilir; talepte bunu önceden belirtmek süreci kısaltır.
Düşük karbon ile kalite arasındaki ilişki
Bir alaşımın karbon değeri, ürünün teknik kalitesini değiştirmez. EN standardına uygun bir 6061-T6, hangi yolla üretilmiş olursa olsun aynı mekanik sınırları karşılamalıdır. Karbon değeri ek bir bilgidir: ürünün seçimine, tedarik koşuluna ya da müşterinizin raporlamasına girdi olur. Kalite kararını önce mekanik ve kimyasal şartlara göre verin; karbon belgesini bunun üzerine ekleyin.
Belge olmadan karbon iddiası
Düşük karbon ifadesi, tek başına bir belge değildir. Tedarikçinin tesis bazlı emisyon verisi ve bu verinin ürün birimine nasıl dönüştürüldüğü yazılı olmalıdır. Belgesiz bir "yeşil" ya da "düşük karbon" iddiası, alıcının kendi raporlamasında kullanılamaz. Bu nedenle alıcı, teklif talebinde karbon verisini ayrı bir kalem olarak sormalıdır. Veri yoksa ürün yine de mekanik ve bileşim standardına göre seçilebilir; yalnız karbon raporu bu durumda eksik kalır.
Sık sorulan sorular
Yeşil alüminyum sertifikalı mı?
Tek bir resmî sertifika yoktur. "Yeşil" ticari bir ifadedir. Karbon değerini üreticinin ya da bağımsız doğrulayıcının belgesinden okuyun.
Elektrik emisyonu hesaba katılır mı?
CBAM'da alüminyum için yalnız doğrudan emisyon dikkate alınır. Başka karbon ayak izi yöntemleri elektriği de içerebilir; ölçüm sınırına bakın.
Ayak izi nasıl ölçülür?
Tesiste izlenen emisyon kaynakları toplanıp üretilen ürün miktarına bölünür. Sonuç t CO2e/t ürün olarak yazılır. Yöntem, AB rehberlerinde tarif edilir.