Kaynak yapılabilirlik seriye ve sertleşme davranışına göre değişir. 5083 ve 5754 gibi Al-Mg alaşımları ile 6061 gibi Al-Mg-Si alaşımları ergitme kaynağıyla birleştirilebilir. 7075 için kaynak önerilmez. Kaynak prosedürü müşterinin kendi uygulamasıdır.
Kaynak neye bağlı?
Üç şey belirleyicidir.
- Alaşım elementleri. Bakır ve çinko yüksek olunca çatlak riski artar. 7075 bu yüzden zordur.
- Sertleşme yolu. Isı, mukavemeti veren yapıyı bozar. Kaynak çevresinde mukavemet düşer.
- Dolgu teli ve prosedür. Doğru tel ve süreç, çatlağı ve gözenekliliği azaltır.
Kaynak çevresindeki bölgeye ısıdan etkilenen bölge denir. Bu bölgedeki mukavemet, ana malzemenin tablo değerinden düşüktür. Bu veri setinde o değer yok. Yapısal hesapta kaynaklı bölge için şartnameyi esas alın.
5xxx serisi
5xxx, Al-Mg alaşımlarıdır. Kaynakta tercih edilen ailedir. Isıl işlemle sertleşmez; mukavemetini soğuk işlemden alır.
Kaynak çevresinde soğuk işlemle kazanılan mukavemet kaybolur. Bölge tavlı (O) değere yaklaşır. Tasarımda bunu hesaba katmak gerekir.
- 5083: H112 ekstrüde çubuk, D,S ≤ 200 mm, Rp0,2 en az 125 MPa, Rm en az 270 MPa (EN 755-2). Deniz ortamı ve kaynaklı gövde işlerinde kullanılır.
- 5754: F/H112, D,S ≤ 150 mm, Rp0,2 en az 80 MPa, Rm en az 180 MPa.
İkisinin farkı için 5083 ile 5754 yazısına bakın.
6xxx serisi
6xxx kaliteleri (6061, 6063, 6082) ergitme kaynağıyla birleştirilebilir. Isıl işlemle sertleştikleri için kaynak çevresinde T6 değeri düşer.
| Kalite | Temper | Kesit D,S (mm) | Rp0,2 (MPa) | Rm (MPa) |
|---|---|---|---|---|
| 6061 | T6 | ≤ 200 | en az 240 | en az 260 |
| 6082 | T6 | 20–150 | en az 260 | en az 310 |
| 6063 | T6 | ≤ 150 | en az 170 | en az 215 |
Bu değerler kaynak sonrası geçerli değildir. Kaynak bölgesi için ayrı değer gerekir. Yapısal işlerde 6082, 6061'e alternatif olur.
Not: 6013 ve 7050 için bu sitede mekanik sayı yok. Şartname için AMS şartnamesine bakın.
7xxx sınırı
7075'te ergitme kaynağı çatlak ve mukavemet kaybı riski taşır. Birleştirme cıvata ya da perçinle yapılır. Kaynak gerekiyorsa 6xxx kaliteleri değerlendirilir. Detay: 7075 nedir.
3003 ve 5005 de ergitme kaynağıyla birleştirilebilir. Mukavemetleri düşüktür; yük taşıyan yapı için uygun olup olmadığını mühendis onaylamalıdır. 2xxx kalitelerinde bakır yüksek olduğundan kaynaklanabilirlik sınırlıdır; seçimden önce kalite sayfasındaki nota bakın.
Seçim için pratik sıra: önce kaynak gerekip gerekmediğine karar verin. Gerekiyorsa 5xxx ya da 6xxx kalitelerinden birini seçin. Sonra ısıdan etkilenen bölgedeki mukavemet kaybını tasarımda hesaba katın. Kaynak yerine cıvata ya da perçin mümkünse 7075 gibi yüksek mukavemetli kaliteler de açık kalır.
Kaynak prosedürü kimin işi?
Kaynak prosedürü müşterinin kendi işidir. Biz ham çubuk, lama ve levhayı istediğiniz en ve boyda keser, kalite ve temper bilgisiyle sunarız.
Bu yazı kaynak ayarı, akım, gaz ya da dolgu teli önermez. Bunlar için üç kaynağa bakın:
- Kaynak prosedür şartnamesi (WPS) ve uygulayıcı firmanın onayı
- Dolgu telini üreten firmanın seçim tablosu
- Uygulama standardınız (örneğin yapı ya da gemi sınıfı kuralları)
Sık sorulan sorular
Alüminyum kaynağı için hangi ayar?
Bu sitenin kapsamı dışındadır. Akım, gaz ve hız; alaşım, kalınlık ve kaynak yöntemine göre değişir. Kaynak prosedür şartnamenize ve dolgu teli üreticisinin önerisine bakın.
5083 kaynak sonrası mukavemet düşer mi?
Evet. Kaynak çevresinde soğuk işlemle kazanılan mukavemet kaybolur; bölge tavlı değere yaklaşır. Yapısal hesapta ısıdan etkilenen bölge değerini kullanın. Bu değer bu veri setinde yok.
Kaynak dolgu teli nasıl seçilir?
Dolgu teli, ana malzemeye ve istenen özelliğe (mukavemet, çatlak direnci, korozyon) göre seçilir. Kritik yapılarda seçim şartnameye bağlanır. Tel üreticisinin seçim tablosu ve prosedür şartnamesi esastır.
6061 kaynak edilir mi?
Evet, ergitme kaynağıyla birleştirilebilir. Kaynak çevresinde T6 değeri düşer. T6 ana malzeme minimumu D,S ≤ 200 mm için Rp0,2 en az 240 MPa'dır.